Dąb vs. jesion - decyzja materiałowa
Dwa gatunki, które trafiają do nas najczęściej. Kiedy wybrać który i dlaczego na własną rękę robimy suszenie.
Klient pyta: dąb czy jesion? Krótka odpowiedź - to zależy od tego, gdzie mebel będzie stał i jak ma się starzeć. Pełna odpowiedź dotyczy twardości, rysunku słojów, reakcji na wilgoć i ceny za metr sześcienny.
Oba gatunki pochodzą z polskich lasów, oba są łatwe do obróbki ręcznej i oba przyjmują olej naturalny bez problemów. Różnice zaczynają się dopiero, kiedy patrzy się dłużej.
Dąb - gdy chcesz, żeby mebel się starzał powoli
Dąb ma twardość Janki około 3800 N. Jest ciężki, chłonie olej powoli, z czasem ciemnieje do głębokiej herbaty. Świetnie nadaje się na stoły, blaty kuchenne, schody. Słój jest wyraźny, ale regularny - nie dominuje w pomieszczeniu.
Ma jeden minus: reaguje na stal. Jeśli na dębie zostawisz mokry spinacz, po kilku godzinach powstanie czarna plamka. Dlatego przy dębowych blatach zawsze szczelnie olejujemy krawędzie wokół okuć - tam gdzie stal styka się z drewnem.
Jesion - gdy zależy ci na rysunku
Jesion jest trochę twardszy (około 4000 N Janki), ale lżejszy optycznie. Słój ma bardziej kontrastowy, z wyraźnymi falistymi liniami. Pracujemy z nim głównie przy fronach szafek i półkach - tam, gdzie powierzchnia jest widoczna i ma być interesująca.
Jesion nie ciemnieje tak mocno jak dąb - po pięciu latach przechodzi w miodowy, nie w brązowy. To dobry wybór, jeśli nie chce się, żeby mebel „przygasł” w pomieszczeniu.
Dąb to materiał na całe życie. Jesion to materiał na konkretny projekt - bardziej osobisty, bardziej charakterny.
Dlaczego suszymy sami
Drewno kupujemy w tartaku jako deski surowe, z wilgotnością 30–45 %. Do mebla potrzeba 8–12 %. Różnica 20 % to różnica między blatem, który trzyma kształt, a blatem, który po roku ma szczelinę na palec.
Suszymy komorowo przez 6–8 tygodni w zależności od grubości i gatunku. Program prowadzimy stopniowo, żeby nie stworzyć naprężeń wewnętrznych. Robimy to sami, bo drewno suszone na szybko - w 3 tygodnie - ma tendencję do paczenia się w trakcie montażu.
- Dąb - twardość Janki
- ≈ 3800 N
- Jesion - twardość Janki
- ≈ 4000 N
- Wilgotność deski surowej
- 30–45 %
- Wilgotność po suszeniu
- 8–12 %
- Czas suszenia
- 6–8 tygodni
- Tolerancja grubości po struganiu
- ± 0,3 mm
Na końcu wybór robi klient - my możemy tylko powiedzieć, co widzimy w kilkunastu zrealizowanych komisjach z każdego gatunku. Przynosimy próbki dwóch desek i dajemy podnieść obie do ręki. Zwykle po minucie wiadomo.